2007-2011 arasında kredi çekenler dava açarak tazminat isteyebilecek

Rekabet Kurulu Başkanlığı 13-13/198-100 sayılı 08.03.2013 tarihli kararı ile 12 bankanın mevduat kredi ve kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etmek amacıyla kartel oluşturduğu tespit edilmiştir. Rekabet Kurulu 12 bankaya toplam 1,116,957,468 TL idari para cezası kestiği de edinilen bilgiler arasında yerini almaktadır. Bu kararın iptali için Ankara 2. İdare Mahkemesinde açılan iptal davası reddedildiğine karar verilmiştir. Kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay 13. Dairesi 16.12.2015 tarihinde Kurul kararını hukuka uygun bularak Ankara 2. İdare Mahkemesi’nin verdiği kararı onadığı belirtilmiştir. Bu karar Bankacılık Hukuku ve sonuçları açısında son derece önemli ve devrim niteliğinde bir karar olduğu söylenebilmektedir. Yönetmelikte ki tanımı Kartel fiyat tespiti müşterilerin sağlayıcıların bölgelerin ya da ticaret kanallarının paylaşılması arz miktarının kısıtlanması veya kotalar konması ihalelerde danışıklı hareket konularında rakipler arasında gerçekleşen rekabeti sınırlayıcı anlaşma veya uyumlu eylemleri ifade etmektedir. Anlamı şu bankaların kendi aralarında anlaşarak ortak tavırla bazı bankacılık işlemlerinde oranları belirlemektedir.

12 bankaya karşı yürütülen soruşturmada suni kredi oranı oluşturarak banka kredisi kullanan tüketicilerin zarara uğratıldığı 2007 ile 2011 yılları arasında özellikle tüketici kredisi konut kredisi ve taşıt kredilerinde oluşturdukları yapay faiz oranları nedeniyle tüketicilerin zarara uğradığı ortaya çıktığı bildirilmiştir. Danıştay 13.Dairesi kararında 12 bankanın kartel oluşturarak faiz oranlarını birlikte belirlemesi sebebiyle serbest piyasa bozulmuş faiz oranları suni olarak arttığı belirtilmiştir. Bu artma neticesinde de kartel oluşturulan dönemde çekilen krediler ve kredi kartlarına olağandan yüksek faiz mevduatlara ise olağandan düşük faiz uygulandığı da bildirilmiştir. Böylelikle bu 12 banka fazladan ve haksız kazanç elde ederken banka müşterileri de zarara uğratılmıştır, şeklinde değerlendirme yapıldığı bildirilmiştir. 12 bankadan herhangi birisinden mevduat kredi ve kredi kartı hizmeti almış olan banka müşterisi suni şekilde oluşturulan kartel faizi oranı nedeniyle uğradığı zararın tazminini dava yoluyla isteyebilecek. 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül 2011 tarihleri arasında işlem yapan banka müşterileri bu haktan yararlanabileceğini söyleyebiliriz.

Ama Nasıl ?

4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 57. Maddesi Her kim bu Kanuna aykırı olan eylem karar sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hâkim durumunu kötüye kullanırsa bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur hükmünü içerdiğini söyleyebiliriz. Bu madde ile zarar görenlerin her türlü zararının tazmin edilmesi gerektiği belirten bir açıklama yapılmıştır. Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 58. maddesi ise Rekabetin engellenmesi bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görenler ödedikleri bedelle rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacakları bedel arasındaki farkı zarar olarak talep edilebileceği vurgulanmıştır. Bu madde ile zarar kavramı tanımlaması yapılmıştır. Buna göre banka müşterisinin ödediği bedelle rekabet sınırlanmasaydı ödemekte olacağı bedel arasındaki fark zarar olarak tanımlama getirildiği belirtilmiştir.

Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un 58/son maddesi Ortaya çıkan zarar tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa hâkim zarar görenlerin talebi üzerine uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminata hükmedebileceği de söylenmiştir. Buna göre zarara uğrayanlar uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan kârların üç katı oranında tazminat talep edebileceği de edinilen bilgiler arasında yer almaktadır. Bankaların 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında mevduat kredi ve kredi kartı hizmetlerinden faydalananlar bu haktan yararlanması söz konusu olacaktır. 21.08.2007 ile 22.09.2011 tarihleri arasında mevduat kredi ve kartı hizmetlerinden faydalanan Tüketiciler Tacirler Kamu Kurumları davayı açabilecekleri belirtilmiştir.

Tüketiciler tarafından açılacak davalar Tüketici Mahkemelerine Tacirler tarafından açılacak davalar Ticaret Mahkemelerine Kamu Kurumları tarafından açılacak davalar Asliye Hukuk Mahkemelerinde açılması gerektiği bildirilmiştir. Buna göre Rekabet Kurulu Başkanlığı’nın kararına göre kartelin başlangıç tarihi olan 21.08.2007 tarihi dikkate alındığında, zamanaşımı 21.08.2017 tarihinde dolacağını bu tarihe kadar işlem yapılması gerektiği söylenmiştir. Dava açmadan önce ciddi bir araştırma ve inceleme yapılması gerektiğini söyleyen uzmanlar, banka ile yapılan işlemin ne olduğu hangi zaman diliminde gerçekleştiği faiz oranları incelenmeli Rekabet Kurulu Başkanlığı’nın kararına göre değerlendirilerek ne şekilde dava açılacağına karar verilmesi gerektiğini bildirmiştir. Bu anlamda 6100 sayılı HMK hükümlerine göre davanın hangi yöntemle açılacağına da karar verilmesi gerekmektedir. Bankacılık işleminin konut kredisi tüketici kredisi veya mevduat işlemi olması faiz oranları nedeniyle farklı sonuçlar ortaya çıkacağı söz konusudur.

Buna göre 120 ay vade için konut kredisi faizlerinde 0,15’lik bir zarar miktarı esas alınarak hesaplama yapıldığında ise 15 baz puan kartel faizi kadar zarar hesabı yapılırsa %1.0 faizle çekilirse 116.387 TL, %1.15 faizle çekilirse 124.982 TL, Aradaki fazladan alınan faizin 67.602 TL lik 120 ay vadeli konut kredisine yansıyan tutarı 124.987 – 116.387 = 8.600 TL ettiği hesaplamalar sonucunda elde edilen veriler arasında yerini almıştır. 15 baz puan kartel faizi kadar zarar hesabı yapılır ise %1.0 faizle çekilirse 344.330 TL, %1.15 faizle çekilirse 369.759 TL ettiği gibi aradaki fazladan alınan faizin 200.000 TL lik 120 ay vadeli konut kredisine krediye yansıyan tutarı 369.759 – 344.330 = 25.429 TL ettiği hesaplamalar sonucunda elde edilen veriler arasında yerini almıştır.